Hüseyin Ayhan Türkiye Haber Gündem

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran ile yürütülen nükleer müzakerelerde önemli bir aşamaya gelindiğini duyurdu. Vance, İran'ın anlaşma çerçevesinde zenginleştirilmiş uranyum stoklarını imha etmeyi kabul ettiğini belirtti.

Fox News'e konuşan Vance, anlaşmanın temel amacının İran'ın nükleer silah edinmesini engellemek olduğunu vurguladı. İran'ın yükümlülüklerini yerine getirmesi halinde anlaşmanın ekonomik avantajlarından yararlanabileceğini ifade eden Vance, aksi durumda bu imkanların sağlanmayacağını söyledi.

URANYUM ZENGİNLEŞTİRME ŞARTI

Vance, İran'ın yalnızca mevcut stokları imha etmekle kalmayıp uranyum zenginleştirme faaliyetlerini de durdurması gerektiğini belirtti. ABD yönetimi, Tahran'ın bu konuda somut adımlar atmasını anlaşmanın temel şartlarından biri olarak görüyor.

ULUSLARARASI DENETİM UYGULANACAK

Anlaşma kapsamında İran'ın nükleer faaliyetlerinin uluslararası denetime açılması bekleniyor. Sürecin, uluslararası müfettişlerin gözetiminde yürütülmesi ve İran'ın yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğinin düzenli olarak denetlenmesi planlanıyor.

YAPTIRIMLAR KADEMELİ OLARAK HAFİFLETİLEBİLİR

ABD yönetimi, İran'ın anlaşma şartlarını yerine getirmesi halinde yaptırımların kademeli olarak hafifletilebileceği mesajını verdi. Ancak Washington, ekonomik avantajların İran'ın taahhütlerini eksiksiz yerine getirmesine bağlı olacağını vurguluyor.

TARİHİ ANLAŞMANIN DETAYLARI ORTAYA ÇIKIYOR

Dış basında yer alan bilgilere göre ABD ile İran arasında üzerinde çalışılan mutabakat, yalnızca zenginleştirilmiş uranyum stoklarının imhasını değil, İran'ın nükleer programında kapsamlı değişiklikleri de içeriyor. Anlaşma kapsamında Tahran yönetiminin yüksek düzeyde uranyum zenginleştirme faaliyetlerini durdurması, uluslararası denetçilerin ülkeye geri dönmesi ve nükleer tesislerin sıkı denetime açılması bekleniyor.

300 MİLYAR DOLARLIK YATIRIM KAPISI AÇILABİLİR

ABD basınında yer alan haberlere göre İran'ın anlaşma şartlarını eksiksiz yerine getirmesi halinde yaptırımların kademeli olarak hafifletilmesi ve ülkeye yönelik uluslararası yatırımların önünün açılması gündemde. Anlaşmanın tam olarak uygulanması durumunda İran'ın yüz milyarlarca dolarlık yatırım çekebileceği değerlendiriliyor. Ayrıca dondurulmuş bazı İran varlıklarının serbest bırakılması da masadaki seçenekler arasında yer alıyor.

NÜKLEER TESİSLER ULUSLARARASI GÖZETİM ALTINA GİRECEK

JD Vance'in açıklamalarına göre Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) müfettişleri yeniden İran'a dönerek nükleer faaliyetleri yerinde denetleyecek. Washington yönetimi, İran'ın yükümlülüklerini yerine getirdiğinin doğrulanmasını anlaşmanın en kritik şartlarından biri olarak görüyor.

AYLARDIR PAZARLIK KONUSUYDU

Uranyum stoklarının akıbeti, ABD ile İran arasındaki müzakerelerin en tartışmalı başlıklarından biri olarak öne çıktı. ABD yönetimi uzun süredir İran'ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoklarının tamamen ortadan kaldırılmasını isterken, Tahran yönetimi bu konuda çeşitli çekinceler dile getiriyordu. Son açıklamalar, tarafların bu konuda önemli ölçüde uzlaşmaya yaklaştığını gösteriyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI DA ANLAŞMANIN PARÇASI

Anlaşmanın bir diğer önemli ayağını ise Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer güvenliği oluşturuyor. Taslak metinde bölgedeki ticaret yollarının açık tutulması ve enerji sevkiyatının kesintisiz devam etmesine yönelik maddelerin yer aldığı belirtiliyor. Bu beklenti, petrol fiyatlarında da düşüşe yol açtı.