Baho Dayı Fakir Neden Fakirdir?
Biz bu ülkede çalmasını bilmediğimiz için fakir kaldık kalmasına da... Bunlar öyle bir düzen kurdu ki, çalmayı beceremeyenleri değil, Çalarken arkasında Kur’an’ın yeşil örtüsünü gizleyemeyenleri üzdüler
BİR FONZİP HİKÂYESİ
"Fondip günah ve suç, Fonzip meşru ve caiz mi?"
Bir gün Heredot Cevdet, mahallenin kahvesinde yine memleket meselelerini tartışırken gözünü Baho Dayı'ya dikmiş ona bakiyordu. Kahvede herkesin bildiği bir gerçek vardır: Baho Dayı'nın olduğu yerde ne laf biter ne de tartışma!
Heredot, Cevdet sormuş:
— Baho Dayı, sana bir şey soracağım. Fakir neden fakirdir?
Baho Dayı hiç düşünmeden, çayından bir yudum alıp cevap vermiş:
— Çalmasını iyi bilmediği için fakirdir!
Kahvede bir kahkaha kopmuş. Herkes gülmüş ama kimse bu cevabın altında yatan toplumsal gerçeği sorgulamamış. Çünkü bu memlekette bazen bir fıkra, koca bir toplumsal düzenin röntgenini çekmeye yeter.
Tam o sırada masadakilerden biri söze girmiş:
— Duydunuz mu? Fonzip'te Diyanet Vakfı'nın da parası varmış!
Heredot Cevdet'in yüzü bir anda ciddileşmiş. Gözlüğünü düzeltmiş, çayını masaya bırakmış ve başlamış konuşmaya:
— Şimdi arkadaşlar, biz burada kimseyi peşinen suçlamayalım.Bir iddia varsa araştırılır, belgeler incelenir, ilgili kurumlar açıklama yapar. Ama insanın aklına bazı sorular gelmiyor değil hani!!!
Fondip yapmak günah, içki içmek haram, kumar oynamak suç veya dinen sakıncalı… Peki, Fonzip üzerinden para toplamak nedir? Hangi paranın nereden geldiği, hangi faaliyetin nasıl finanse edildiği ve bu işlemlerin dinî ve hukuki niteliği nedir?
Yoksa mesele paranın kendisinde değil de paranın kimin elinde olduğunda mı?
İşte asıl mesele burada başlıyor!
Elbette bir dijital bağış veya fon toplama platformunun kullanılması, tek başına o faaliyetin dinen meşru ya da gayrimeşru olduğunu göstermez. Paranın kaynağına, kullanım amacına, işlem biçimine ve ilgili sözleşmelere bakmak gerekir. Hukuk başka, dinî hüküm başka, etik sorumluluk ise bambaşka bir meseledir.
Ancak insan sormadan da edemiyor:
Bir vatandaşın cebindeki üç kuruşun helalliğini sorgularken, büyük kurumların kullandığı finansal araçların helalliğini kim sorgulayacak?
Konu sıradan vatandaş olunca fetvalar hazır, hükümler kesin, hassasiyetler zirvede! Ama konu büyük kurumlar, itibarlı isimler veya güçlü çevreler olunca nedense herkesin dili tutuluyor. Bir anda ihtiyat, suskunluk ve açıklama bekleme dönemi başlıyor.
Heredot Cevdet devam etmiş:
— Benim merak ettiğim, Fonzip'in ne olduğu değil yalnızca. Asıl merak ettiğim, aynı ölçünün herkese uygulanıp uygulanmadığıdır. Fondip yapan vatandaşa haram, aynı tartışmalı işlemler başka bir kapıdan yapılınca helal mi diyeceğiz?
Yoksa ahlakın da VIP tarifesi mi var?
Birileri için günah olan, diğerleri için bağış makbuzuyla sevaba mı dönüşüyor?
Şimdi buradan fetva makamlarına, dinî hassasiyetleri ekranlarda tartışanlara ve her konuda uzman kesilen televizyon yorumcularına bir çağrım var:
Buyurun, açıklayın! Onlara örnek fetvalar sunayım belki katkısı olur...
Diyanet Vakfı Maskeli Balo: "Fonzip" Fetvaları
Bu vahim tablo karşısında, ortalığı sessiz tutmaya çalışanlar için merkezden acil servis fetvaları yayınlanmaya başlandı bile. İşte o ibretlik fetva başlıkları:
"Haramın Niyeti Olur mu?" Fetvası: Eğer parayı transfer eden kişi "Ben bunu hayır için,üzerine rahmet yağması için verdim" derse, karşı tarafın o parayı fonlayıp buharlaştırması günah değil, sadece "teknik bir dalgalanmadır".
"Vakıf Malı Denizdir" Tecvili: Vakıf parasıyla zenginleşmenin kuralı, niyetin halis olmasına bağlıdır. Parayı alırken "Elhamdülillah" denilmişse, o para hırsızlık kapsamından çıkar, "hikmetli ikram" statüsüne geçer.
"Fondip ile Fonzip Arasındaki Berzah" Maddesi: Akşam bardakta yapılan fondip milleti bozar; lakin ekranlarda masum görünümlü fonlar aracılığıyla yapılan "Fonzip" operasyonları ruhu temizler, cüzdanı şişirir.
Fonzip üzerinden yürütülen işlemlerin dinî ve hukuki niteliğini belgeleriyle ortaya koyun. Diyanet Vakfı'nın bu platformla ilişkisi veya herhangi bir mali işlemi varsa, bunun kapsamını ve dayanağını kamuoyuna açıklayın. İddia doğruysa açıklayın, yanlışsa düzeltin. Kimseyi peşinen suçlamadan, kimseye de dokunulmazlık zırhı giydirmeden…
Çünkü şeffaflık, yalnızca başkalarından beklenen bir erdem değildir.
Ve Heredot Cevdet konuşmaya devam etmiş...
— Arkadaşlar, bizim memlekette bazen hırsızlığın kendisinden çok, hırsızın kim olduğu tartışılıyor. Aynı fiili yapan iki kişiden biri hain, diğeri kahraman ilan ediliyorsa orada ahlak değil, taraftarlık vardır.
İşte bu yüzden soruyorum:
Fondip günahsa, Fonzip'in hangi işlemi caizdir?
Yoksa yine mi aynı eski felsefe?
Benim adamım yaparsa hizmet, başkasının adamı yaparsa ihanet!
Benim hırsızım olunca gözler kör, başkasınınki olunca adalet terazisi hassas!
Baho Dayı da son noktayı koymuş:
— Evlat, bu memlekette fakirliğin sebebini hâlâ anlamadınız mı? Bazıları paranın peşinden koşar, bazıları parayı toplar, bazıları da paranın hesabını sorar. Ama en tehlikelisi, hesabı sorulmasın diye ahlakı kendine göre ayarlayandır!
Baho Dayı, bu işin fetvası hangi kitaptan çıkacak?
Acaba paranın sahibine göre mi hüküm vereceğiz? Para bizim taraftansa helal, karşı taraftansa haram mı diyeceğiz? Yoksa ahlakın da siyasi aidiyetine göre değişen bir tarifesi mi var?
Elbette burada önemli olan, ortaya atılan iddiaların doğruluğunun bağımsız ve şeffaf biçimde araştırılmasıdır. Kimse mahkeme kararı olmadan suçlu ilan edilemez. Ancak kimse de dini değerleri, vakıf kavramını, hayır işlerini veya siyasi yakınlığı hesap vermekten kaçmanın kalkanı olarak kullanamaz.
Çünkü adalet, kişinin kim olduğuna bakarak değil, yapılan işin niteliğine bakarak karar verir.
Kahvede yine bir sessizlik olmuş.
Çaylar soğumuş, hesap masaya gelmiş. Baho Dayı cebini yoklamış, sonra Heredot Cevdet'e dönmüş:
— Hesabı kim ödeyecek?
Heredot Cevdet gülümsemiş:
— Baho Dayı, hesabı millet ödüyor da makbuzu kimin kestiğini henüz öğrenemedik!
Çünkü mesele sadece paranın nereden geldiği değil, kimin topladığına bakmadan aynı ahlaki ölçüyü uygulayabilmektir.
Hüseyin Ayhan
Sosyolog – Hemşire – Aile Danışmanı







Benzer Haberler
Özgür Özel'e Zeydan Karalar şoku: İnsanlar vefasızlık yapanları bilir
ABD istihbaratının gizli ağındaki kesintiyle ilgili açıklama
Çiğdem Karaaslan, Ümit Özlale hakkında suç duyurusunda bulundu
Fon soruşturmasında eski AK Parti Milletvekili Şamil Tayyar şüpheli sıfatıyla ifade verdi
Antalya’dan AK Parti’ye sürpriz geçiş iddiası, rozetini Cumhurbaşkanı Erdoğan takacak
Fon soruşturmasında Hayati Yazıcı'nın oğluna şirketine kayyum atandı
Özlem Zengin'den HABAŞ patronuna verilen ev hapsi kararına tepki: Niçin yalısında olsun?
ABD'de bir kriz daha! Ajanların haberleşmek için kullandığı ağ çöktü