Hüseyin Ayhan Türkiye Haber Gündem

Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin hayata geçirilmesinin ardından gözler bu kez 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olan çalışanlara çevrildi. EYT kapsamının dışında kalan kesim, işe giriş tarihine göre emeklilik şartlarının aşamalı olarak belirlenmesini öngören kademeli emeklilik modelinin hayata geçirilmesini istiyor.

KADEMELİ EMEKLİLİK NEDİR?

Kademeli emeklilik talebinin temelinde, sigortalılık başlangıç tarihi ilerledikçe emeklilik yaşı ve gerekli prim gün sayısının da belirli basamaklarla artırılması bulunuyor.

Talep edilen sistemde yaş şartının tamamen kaldırılması yerine, çalışanların ilk sigortalı oldukları tarihe göre farklı emeklilik koşullarına tabi tutulması öneriliyor.

KADINLARDA 43, ERKEKLERDE 45 YAŞTAN BAŞLIYOR

Gündeme getirilen modellerde, 1999-2000 yılları arasında sigortalı olan kadınların 43, erkeklerin ise 45 yaşından itibaren emekli olabilmesine yönelik talepler bulunuyor.

İşe giriş tarihi ilerledikçe emeklilik yaşının da basamaklı şekilde yükselmesi öngörülüyor. Önerilerde kadınlar için 43-51, erkekler için ise 45-53 yaş aralığı öne çıkıyor. Bunun yanında gerekli prim gün sayısının da sigorta başlangıç tarihine göre kademeli olarak belirlenmesi isteniyor.

EYT İLE ARASINDAKİ EN BÜYÜK FARK

EYT ile kademeli emeklilik arasındaki temel fark ise yaş şartı. EYT düzenlemesiyle 8 Eylül 1999'dan önce sigortalı olan ve diğer şartları sağlayan çalışanlar için yaş şartı kaldırıldı.

Kademeli emeklilik talebinde ise yaş şartının tamamen ortadan kaldırılması yerine, sigortalılık başlangıcına göre daha düşük yaşlardan başlayıp aşamalı olarak yükselen bir sistem öneriliyor.

BİR GÜNLE EYT'Yİ KAÇIRANLAR DA KAPSAMDA

Talebin odağında özellikle 8 Eylül 1999 tarihini bir gün, birkaç ay veya birkaç yıl farkla geçtikleri için EYT kapsamına giremeyen çalışanlar bulunuyor.

Bu kesim, 8 Eylül öncesi ve sonrasında sigortalı olan çalışanlar arasında emeklilik şartları bakımından oluşan farkın kademeli bir modelle azaltılmasını talep ediyor. Çeşitli dernek ve platformlar da bu yöndeki taleplerini gündemde tutuyor.

HENÜZ YASALAŞMIŞ BİR DÜZENLEME YOK

Kademeli emeklilik konusunda en önemli nokta ise henüz yürürlüğe girmiş bir yasal düzenlemenin bulunmaması. Gündeme gelen yaş ve prim tabloları kesinleşmiş emeklilik şartları değil, kamuoyunda tartışılan ve ilgili makamlara iletilen modellerden oluşuyor.

Dolayısıyla 43-53 yaş aralığında emeklilik imkanı şu aşamada yürürlükte olan bir hak değil. Kademeli emekliliğin hayata geçirilebilmesi için yasal düzenleme yapılması gerekiyor.

MALİYET TARTIŞMASI DA GÜNDEMDE

Kademeli emeklilik talepleri sürerken sistemin kamu maliyesine ve sosyal güvenlik sistemine getireceği yük de tartışılıyor. Uzmanlar, nüfus yapısı ve ekonomik koşullar dikkate alındığında 40'lı yaşlarda emeklilik sağlayabilecek geniş kapsamlı bir düzenlemenin mali sürdürülebilirlik açısından önemli sonuçları olabileceğine dikkat çekiyor.

Bu nedenle kademeli emeklilik bekleyen çalışanlar açısından gözler, hükümet ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'ndan gelecek olası açıklamalara çevrilmiş durumda.