Herşey Verilen Bir Taviz İle Başlar
Bir toplumun gerçek gücü, yönetenlerin ne kadar güçlü olduğuyla değil, yönetilenlerin haklarını ne kadar kararlılıkla savunabildiğiyle ölçülür.
HER ŞEY SARI ÖKÜZÜ VERMEKLE BAŞLADI
Toplumsal sessizlik, siyasallaşmış din, ekonomik adaletsizlik ve sorgulama kültürünün kayboluşu üzerine sosyolojik bir değerlendirme.
Toplumların çöküşü bir günde gerçekleşmez. Adaletsizlikler bir anda ortaya çıkmaz, özgürlükler bir gecede ortadan kalkmaz, ekonomik eşitsizlikler de kendiliğinden oluşmaz. Her şey küçük tavizlerle, görmezden gelinen haksızlıklarla ve zamanla normalleştirilen yanlışlarla başlar.
İşte tam da bu noktada insanın aklına o meşhur hikâye gelir: Sarı Öküz'ü vermeyecektik!
Çünkü bir toplum ilk haksızlık karşısında sesini çıkarmazsa, ikinci haksızlık daha kolay gelir. İlk hukuksuzluk görmezden gelinirse, sonraki hukuksuzluklar sıradanlaşır. Birilerinin hakkı yenirken toplum susarsa, gün gelir aynı haksızlık herkesin kapısını çalar.
Bugün ülkemizde tartışılması gereken en önemli meselelerden biri de budur: İktidarın gücünü arkasına alanların servetlerine servet kattığı, ekonomik yükün ise giderek daha fazla dar gelirlinin omuzlarına yüklendiği bir düzende toplumsal sessizlik nasıl açıklanabilir?
Bir tarafta geçim mücadelesi veren emekliler, asgari ücretliler, işçiler ve gençler; diğer tarafta ekonomik ve siyasi nüfuz ilişkilerinden yararlandığı iddia edilen ayrıcalıklı kesimler bulunuyor. Buradaki temel mesele yalnızca zenginleşme değildir. Asıl mesele, zenginleşmenin hangi koşullarda gerçekleştiği, kamu kaynaklarının nasıl kullanıldığı ve herkes için eşit hukuk ilkesinin korunup korunmadığıdır.
Bir ülkede adalet, güçlülerin karşısında da işleyebildiği ölçüde adalettir.
Dinin siyasallaştırılması ve toplumsal sorgulamanın kaybolması
Bu tablonun arka planında tartışılması gereken konulardan biri de dinin siyasal ve ekonomik çıkarlar doğrultusunda kullanılmasıdır.
Yıllarca topluma dindar nesil, dindar toplum ve manevi değerlerin korunması söylemleri sunuldu. Ancak dinin ahlaki ilkeleri olan adalet, kul hakkı, liyakat, dürüstlük ve kamu hakkı zaman zaman siyasi söylemlerin gölgesinde bırakıldı.
Oysa din, birilerinin siyasi gücünü pekiştirmek veya ekonomik ayrıcalıklarını meşrulaştırmak için kullanılabilecek bir araç değildir.
Cemaatlerin ve tarikatların kamusal alanla ilişkisi, devlet kurumlarındaki etkileri, ekonomik güçleri ve karar alma mekanizmalarındaki konumları şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından sorgulanmalıdır. Devlet yönetiminde esas olan kişisel yakınlıklar, aidiyetler veya dini referanslar değil; liyakat, hukuk ve kamu yararı olmalıdır.
Dindarlık, bir insanın hangi siyasi yapıya yakın olduğuyla değil, adalete ve ahlaka ne kadar bağlı olduğuyla ölçülmelidir.
Bir toplumda dini söylemler çoğalırken kul hakkı ihlalleri artıyorsa, orada ciddi bir ahlaki çelişki vardır. Yoksulluk karşısında sabır tavsiye edilirken israfın ve ayrıcalıklı yaşamın sorgulanmaması, kader anlayışının toplumsal sorunları açıklamak için kullanılmaya başlanması düşündürücüdür.
Elbette inanç, insanın hayatında önemli bir yere sahip olabilir. Ancak kader inancı, insanın haksızlığa boyun eğmesi, yolsuzluğa sessiz kalması veya adaletsizliği kabullenmesi anlamına gelmez. İnançlı olmakla sorgulamak birbirinin karşıtı değildir.
Halk neden susuyor?
Toplumsal sessizliğin tek bir nedeni yoktur. Ekonomik bağımlılık, işini kaybetme korkusu, siyasi kutuplaşma, toplumsal baskı, gelecek kaygısı ve öğrenilmiş çaresizlik bu sessizliğin önemli nedenleri arasındadır.
Bir başka sorun da toplumun ortak meseleleri konuşmak yerine kişisel tartışmalara ve gündelik dedikodulara sıkışmasıdır.
İnsanlar saatlerce birbirlerini, siyasi aktörleri ve gündelik olayları tartışabiliyor. Ancak kamu kaynaklarının kullanımını, gelir dağılımındaki adaletsizliği, liyakat sorununu ve hukukun üstünlüğünü yeterince konuşmuyor.
Oysa demokrasi yalnızca seçim sandığından ibaret değildir. Demokrasi; hesap sorabilmek, eleştirebilmek, örgütlenebilmek, düşüncesini özgürce açıklayabilmek ve yönetenlerden şeffaflık talep edebilmektir.
Konuşanların susturulduğu, eleştirenlerin dışlandığı ve farklı düşüncelerin tehdit olarak görüldüğü bir ortamda toplumsal gelişmeden söz etmek mümkün değildir.
Sarı Öküz'ü vermemek!
Bugün ihtiyacımız olan şey, birbirimizi suçlamak değil, ortak haklarımızın ve özgürlüklerimizin bilincine varmaktır.
Yoksulluk kader değildir. Yolsuzluk kaçınılmaz değildir. Liyakatsizlik yönetim biçimi olmak zorunda değildir. Hukuksuzluk da hiçbir siyasi gücün dokunulmazlığı değildir.
Toplumlar ancak sorgulayarak, hesap sorarak, dayanışarak ve hukukun üstünlüğünü savunarak değişebilir.
Unutulmamalıdır ki bir ülkede haksızlık karşısında susanlar çoğaldıkça, haksızlık yapanların cesareti de artar.
Sarı Öküz'ü vermekle başlayan hikâyenin sonu, geriye savunacak hiçbir şey kalmamasıdır.
Bugün başkasının hakkına sahip çıkmayanlar, yarın kendi haklarını savunacak kimse bulamayabilirler.
Çünkü mesele yalnızca kimin iktidarda olduğu değil, iktidarın nasıl denetlendiği ve toplumun kendi haklarına ne kadar sahip çıktığıdır.
Bir toplumun gerçek gücü, yönetenlerin ne kadar güçlü olduğuyla değil, yönetilenlerin haklarını ne kadar kararlılıkla savunabildiğiyle ölçülür.
Hüseyin Ayhan Sosyolog – Hemşire – Aile Danışmanı







Benzer Haberler
Özgür Özel'e Zeydan Karalar şoku: İnsanlar vefasızlık yapanları bilir
ABD istihbaratının gizli ağındaki kesintiyle ilgili açıklama
Çiğdem Karaaslan, Ümit Özlale hakkında suç duyurusunda bulundu
Fon soruşturmasında eski AK Parti Milletvekili Şamil Tayyar şüpheli sıfatıyla ifade verdi
Antalya’dan AK Parti’ye sürpriz geçiş iddiası, rozetini Cumhurbaşkanı Erdoğan takacak
Fon soruşturmasında Hayati Yazıcı'nın oğluna şirketine kayyum atandı
Özlem Zengin'den HABAŞ patronuna verilen ev hapsi kararına tepki: Niçin yalısında olsun?
ABD'de bir kriz daha! Ajanların haberleşmek için kullandığı ağ çöktü