Hüseyin Ayhan Türkiye Haber Gündem

İsrail’in en yüksek tirajlı muhafazakar yayın organlarından biri olan ve Adelson ailesine ait Israel Hayom gazetesinde yayımlanan yazıda, Trump’ın İran ile mutabakat yapmasına tepki gösterilerek, şu ifadeler kullanıldı:

"(Trump) Aydınlık dünyanın insani çıkarlarına çok ağır bir zarar verdiniz ve Amerika’nın aşağılanmasına yol açan Başkan olarak sonsuza dek hatırlanabilirsiniz. Bize, yani İsraillilere ihanet ettiniz."

Yazıda, Trump’ın tarihsel mirasına ve Nobel ödülü hırsına da doğrudan göndermeler yapılarak sert bir kıyaslamaya gidildi.

'BAŞARISIZ OLDUNUZ'

Trump'ın sadece arzuladığı Nobel ödülünü değil, dünyada kendisiyle alay eden herkesin ebedi saygısını kazanma şansını kendi eliyle ittiği savunulan yazıda şunlar vurgulandı:

'İSRAİL OLMASAYDI AMERİKA VAR OLMAZDI'

Trump'ın daha önce gazetecilere verdiği demeçlerde İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu için kullandığı "Onu hapisten ben kurtardım." şeklindeki ifadelerinin yalancılık olarak nitelendirildiği yazıda, ABD Başkanı'nın "Ben olmasam İsrail var olmazdı" sözlerine de sert tepki gösterildi.

Yazıda, İsrail'in Trump'tan önce de var olduğu ve ondan sonra da var olacağı savunularak, ABD'nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee’nin "İsrail olmasaydı, Amerika var olmazdı" sözlerine atıf yapıldı.

Yazıda, gelecekte İran’ın Hürmüz Boğazı’nı yeniden kısıtlaması durumunda çok daha büyük bir krizin patlak vereceği savunularak, Trump’ın kendi eliyle ABD'yi zayıflattığı iddia edildi.

Trump'ın sert sözlerle hedef alındığı yazı şu şekilde tamamlandı:

"(İsrailliler) Kendimizi ihanete uğramış hissediyoruz, daha azı değil. Çünkü tüm kusurlarınızla birlikte kalbinizin doğru yerde, bizimle olduğu görünüyordu. Buna karşı hareket ettiniz. Sabrınızı, ahlaki ve liderlik pusulanızı kaybettiniz. Sadece bundan geri adım atar ve İran ile nihai bir anlaşmaya varmaktan kaçınırsanız bir düzeltme olabilir."

SADAKAT KRİZİ

Yazının tonundaki sertlik, Trump ile Adelson ailesi arasında geçmişten beri süregelen ve zaman zaman kamuoyuna yansıyan "sadakat" krizlerini yeniden akıllara getirdi.

Trump, geçmişte en büyük destekçilerinden olan milyarder Sheldon Adelson'ın eşi Miriam Adelson'a Beyaz Saray'da ülkenin en yüksek sivil nişanı olan "Başkanlık Özgürlük Madalyası"nı takmıştı.

Ancak Trump daha sonra yaptığı bir konuşmada, madalya taktığı bu isme bizzat "Önceliğin İsrail mi yoksa ABD mi?" diye sorduğunu, fakat karşılığında hiçbir cevap alamadığını itiraf etmişti.

Gazetede çıkan söz konusu sert yazı, Trump'ın İsrail ve Yahudi lobisiyle olan ilişkilerinde iplerin gerildiğinin göstergesi olarak yorumlandı.

Öte yandan ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İsrail dahil hiçbir ülkeye uluslararası diplomasi alanında güvenmediğini belirtti.

Vance, "The Diary of a CEO" isimli podcast kanalına verdiği mülakatta, İsrail ile ilişkilere değindi.

İsrail'in "iyi bir ortak" olduğunu savunan Vance, "Ancak İsrail zaman zaman bunu yanlış nitelendiriyor ve İsrail ile ABD'nin temelde hep aynı çizgide olduğunu söylüyor. Bu doğru değil. Biz farklı ülkeleriz, farklı ihtiyaçlarımız var, farklı coğrafyalardayız." ifadelerini kullandı.

Vance, sunucunun "Onlara (İsrail) güveniyor musunuz?" sorusuna, "Konu, uluslararası ilişkiler ve diplomasi olunca kimseye güvenmem. Onların kabiliyetli olduğunu düşünüyor muyum? Evet. Ortak çıkarlarımız olduğunu ve iyi çalıştığımızı düşünüyor muyum? Evet." yanıtını verdi.