Hüseyin Ayhan Türkiye Haber Gündem

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile diplomasi trafiğinde dikkat çeken bir gelişmeyi duyurdu. Trump, İran'ın toplantı talebinde bulunduğunu belirterek ABD ve İran heyetlerinin yarın Katar'ın başkenti Doha'da bir araya geleceğini açıkladı.

İranlı üst düzey bir yetkiliye göre, Doha'daki görüşme daha önce İsviçre'de yapılan teknik müzakerelerden farklı olacak. Taraflar bu kez ağırlıklı olarak Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik, deniz trafiğinin yeniden normale dönmesi ve bölgedeki gerilimin azaltılması konularını ele alacak.

14 MADDELİK MUTABAKAT MASADA

ABD ile İran, 17 Haziran'da dört ay süren çatışmaları sona erdirmeyi amaçlayan 14 maddelik bir mutabakat zaptı imzalamıştı. Anlaşma kapsamında taraflar çatışmaları durdurmayı ve dünya petrol ile sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nı yeniden uluslararası deniz trafiğine açmayı kabul etmişti.

Boğazın kapanmasıyla birlikte petrol fiyatları varil başına 100 doların üzerine çıkarken, küresel enflasyonda yeni bir yükseliş yaşanmış ve özellikle ABD'de akaryakıt fiyatlarının artması Başkan Donald Trump üzerinde siyasi baskı oluşturmuştu.

60 GÜNLÜK YENİ MÜZAKERE SÜRECİ BAŞLAYACAK

Söz konusu mutabakat, İran'ın nükleer programı başta olmak üzere daha kapsamlı anlaşmazlıkların ele alınacağı 60 günlük yeni bir müzakere sürecinin de önünü açıyor. Ancak tarafların anlaşmanın kapsamına ilişkin farklı açıklamalar yapması nedeniyle süreçte belirsizlik sürüyor.

6 MİLYAR DOLARLIK VARLIK SERBEST BIRAKILACAK

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise anlaşma kapsamında Katar'da dondurulan toplam 12 milyar dolarlık İran varlığının ilk etapta 6 milyar dolarlık bölümünün serbest bırakılacağını açıkladı.

Pezeşkiyan, İran'ın petrol ve petrokimya sektörlerine yönelik bazı yaptırım muafiyetlerini de içeren mutabakatı "İran halkı için büyük bir zafer" olarak nitelendirdi.

İranlı yetkililer, Katar ile ilk 6 milyar dolarlık kaynağın serbest bırakılmasına ilişkin teknik ayrıntılarda son aşamaya gelindiğini, ödemenin iki ayrı dilim halinde gerçekleştirileceğini belirtti.

GÖZLER DOHA'DAKİ KRİTİK GÖRÜŞMEDE

Diplomatik kaynaklar, Doha'da yapılacak görüşmenin yalnızca ABD-İran ilişkileri açısından değil, küresel enerji piyasaları ve Orta Doğu'daki güvenlik dengeleri bakımından da kritik önem taşıdığı değerlendirmesinde bulunuyor. Tarafların, mutabakatın uygulanmasına ilişkin yol haritasını netleştirmesi ve gerilimi kalıcı şekilde düşürecek yeni adımlar üzerinde uzlaşması bekleniyor.