Hüseyin Ayhan Türkiye Haber Gündem

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın sık sık “varoluşsal bir tehdit” olarak nitelendirdiği nüfus artış hızındaki düşüşe ilişkin yeni veriler açıklandı. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) yayımladığı 2025 Doğum İstatistikleri, doğurganlık hızındaki gerilemenin sürdüğünü ortaya koydu.

2025’TE 895 BİN BEBEK DOĞDU

TÜİK verilerine göre 2025 yılında canlı doğan bebek sayısı 895 bin 374 oldu.

Doğan bebeklerin:

• Yüzde 51,4’ü erkek
• Yüzde 48,6’sı kız olarak kayıtlara geçti.

DOĞURGANLIK HIZI 1,42’YE GERİLEDİ

Bir kadının doğurganlık dönemi boyunca doğurabileceği ortalama çocuk sayısını ifade eden toplam doğurganlık hızı, 2025 yılında 1,42 çocuk olarak gerçekleşti.

Türkiye’de toplam doğurganlık hızı:

• 2001 yılında 2,38 çocuk seviyesindeydi.
• 2014 yılından itibaren ise kesintisiz düşüş eğilimine girdi.

Böylece doğurganlık oranı son 9 yıldır nüfusun kendini yenileme seviyesi kabul edilen 2,10’un altında kalmayı sürdürdü.

EN YÜKSEK DOĞURGANLIK ŞANLIURFA’DA

2025 yılında toplam doğurganlık hızının en yüksek olduğu il:

• 3,15 çocuk ile Şanlıurfa oldu.

Şanlıurfa’yı:

• 2,53 çocuk ile Şırnak
• 2,23 çocuk ile Mardin izledi.

En düşük doğurganlık hızına sahip il ise:

• 1,09 çocuk ile Bartın oldu.

Bartın’ın ardından:

• İzmir (1,10)
• Eskişehir (1,11)
• Ankara (1,11)
• Zonguldak (1,11) geldi.

76 İLDE DOĞURGANLIK YENİLENME SEVİYESİNİN ALTINDA

Verilere göre 2025 yılında Türkiye’deki 76 ilin toplam doğurganlık hızı 2,10 seviyesinin altında kaldı. 2017 yılında yalnızca 4 ilde doğurganlık oranı 1,50’nin altındayken, 2025’te bu sayı 59 ile yükseldi. Ayrıca 2017 yılında doğurganlık oranı 3 çocuk ve üzeri olan il sayısı 10 iken, 2025’te yalnızca Şanlıurfa bu seviyede kaldı.

TÜRKİYE AB ORTALAMASININ ÜZERİNDE AMA GERİLİYOR

Avrupa Birliği ülkeleriyle yapılan karşılaştırmada Türkiye’nin doğurganlık hızının AB ortalamasının üzerinde olduğu görüldü.

AB ülkeleri arasında:

• En yüksek doğurganlık oranı 1,72 çocuk ile Bulgaristan’da
• En düşük oran ise 1,01 çocuk ile Malta’da kaydedildi.

Türkiye ise 1,42 çocuk oranıyla AB ülkeleri arasında 11’inci sırada yer aldı.

EĞİTİM SEVİYESİ YÜKSELDİKÇE DOĞURGANLIK AZALIYOR

Annenin eğitim durumuna göre yapılan incelemede:

• İlkokul mezunu annelerde doğurganlık oranı 2,51 çocuk
• Yükseköğretim mezunu annelerde ise 1,24 çocuk olarak belirlendi.

KIRSALDA DOĞURGANLIK DAHA YÜKSEK

Kent-kır sınıflamasına göre yapılan değerlendirmede doğurganlık hızının kırsal bölgelerde daha yüksek olduğu görüldü.

2025 yılında:

• Kırsal alanlarda doğurganlık oranı 1,75 çocuk
• Orta yoğun kentlerde 1,53 çocuk
• Yoğun kentlerde ise 1,33 çocuk olarak hesaplandı.