Hüseyin Ayhan Türkiye Haber Gündem

Orta Doğu’daki savaşı sona erdirmek amacıyla ABD ile İran, Pakistan’ın başkenti İslamabad’da kritik bir görüşme için bugün saat 13.00'te bir araya geliyor. Görüşme öncesinde İran'ın  müzakere şartı olarak ortaya koyduğu dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması şartını ABD kabul etti.

İRAN DONDURULMUŞ VARLIKLARI MÜZAKERE ŞARTI OLARAK SUNMUŞTU

İran heyeti başkanı Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, Pakistan’daki temaslar öncesinde Lübnan’da ateşkes sağlanması gerektiğini belirtirken, İran’ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılmasını da ön koşul olarak dile getirdi. İran basını da bu şartların kabul edilmesi halinde görüşmelerin başlayacağını aktardı.

ABD ŞARTI KABUL KABUL ETTİ

İran’ın öne sürdüğü şartlardan biriyle ilgili önemli bir gelişme yaşandı. Amerika Birleşik Devletleri, İran’a ait dondurulmuş fonları serbest bırakmayı kabul etti. 

İranlı yetkili, "İran'ın varlıklarının serbest bırakılması, Hürmüz'ün açılmasıyla bağlantılı. Tahran için bu iyi niyet testi ve kalıcı barış anlaşması konusunda kalıcı barış anlaşması konusunda ciddiyetin göstergesi" ifadelerini kullandı.

İran'ın uluslararası hesaplardaki dondurulmuş varlıklarının değerinin 100 milyar ile 120 milyar arasında olduğu hesaplanıyor.

BİRDEN FAZLA LOKASYON HAZIRLANDI

Pakistan'ın başkenti İslamabad'da gerçekleşecek ABD ve İran arasındaki müzakere görüşmelerinin TSİ 13.00'te başlaması bekleniyor.

İslamabad'da yoğun güvenlik önlemlerinin alınarak birden fazla lokasyonun hazırlandığı ve hazırlanan noktalar arasında Başbakanlık Konutu ile özel bir güvenlik tesisinin de bulunduğu belirtildi. ABD ve İran heyetlerinin, resmi görüşme öncesinde Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile ayrı ayrı görüşeceği de ifade edildi.

HEYETLERDE KİMLER VAR?

Bugünkü görüşmelerde ABD tarafını Başkan Yardımcısı JD Vance liderliğindeki heyet temsil edecek. Heyette Beyaz Saray Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Trump'ın damadı Jared Kushner de yer alıyor.

İran tarafına ise Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf liderlik ediyor. Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Savunma Konseyi Genel Sekreteri Ali Ekber Ahmediyan, İran Merkez Bankası Başkanı ve bazı milletvekilleri de görüşmelerde yer alacak. Tarafların doğrudan mı yoksa dolaylı olarak mı görüşecekleri de henüz netlik kazanmadı.

İSLAMABAD'DA KIRMIZI ALARM VERİLDİ

İsrail'in Lübnan saldırılarını yoğunlaştırmasının ardından İran'ın ateşkese Lübnan'ın da dahil edilmesi ısrarı devam ederken yarın yapılacak görüşmeler öncesi Pakistan'ın başkenti İslamabad'da sessizlik hakim. ABD-İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırılarıyla başlayan savaşta 8 Nisan'da sağlanan geçici ateşkesin ardından müzakerelerin yapılması kararlaştırılan İslamabad'da güvenlik önlemleri de arttırıldı. ABD ve İran barış görüşmeleri öncesinde, ziyaretçi heyetlerin güvenliğini sağlamak için 10 binden fazla polis ve güvenlik personeli görevlendirilerek başkentte "'kırmızı alarm" durumu ilan edildi. Güvenlik önlemlerini dün arttırmaya başlayan Pakistanlı yetkililer, konteynerler ve dikenli teller yerleştirerek Eski Havaalanı Yolu'nu ve Nur Khan Hava Üssü'ne giden tüm yolları kapattı.

ABD VE İSRAL - İRAN SAVAŞI

ABD ve İsrail, 28 Şubat'ta İran'a ülkenin askeri ve nükleer altyapısını hedef alan saldırılarına başlamış ve bu saldırılarda İran'ın dini lideri Ali Hamaney öldürülmüştü. Tahran yönetimi, İran tarafından en az 3 binden fazla kişinin hayatını kaybettiği saldırılara küresel petrol ve doğalgazın yaklaşık 5'te birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapatarak karşılık vermişti. İran'ın bu kararı da enerji fiyatlarının fırlamasına ve dünya çapında ticaretin aksamasına neden olmuştu. ABD ve İran, 8 Nisan'da Pakistan'ın arabuluculuğuyla 2 haftalık bir ateşkes konusunda anlaşmıştı. Ateşkesin 22 Nisan'da sona ermesi bekleniyor.

MASADA NELER VAR?

İran tarafından 1947'deki bağımsızlığı ilk tanınan Pakistan'ın ABD-İran ateşkesinde rolü büyük. Bu nedenle taraflar görüşmelerin İslamabad'da yapılmasında mutabık kaldı. Görüşmelerde, İran'ın zenginleştirilmiş uranyumu ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına odaklanan Washington'ın 15 maddelik teklifinin yanı sıra İran'ın boğazın kontrolünü, boğazdan geçen gemiler için geçiş ücreti, tüm bölgesel askeri operasyonların sona erdirilmesi ve tüm yaptırımların kaldırılmasını talep eden 10 maddelik planın ele alınması bekleniyor.

İslamabad'daki müzakerelerde ABD tarafının gerçek bir anlaşmaya hazır olması ve İran halkının haklarını vermesi durumunda İran tarafının da anlaşmaya hazır olduğunu dile getiren Kalibaf, "Mevcut savaşta onlara şunu gösterdik; eğer müzakereleri sonuçsuz bir gösteri ve aldatma operasyonu için kullanmak isterlerse, biz de Allah'a iman ederek ve halkımızın gücüne dayanarak haklarımızı elde etmeye hazırız." ifadelerini kullandı.

Görüşmelerin önemli noktalarından biri de Lübnan. İsrail, ateşkes yürürlüğe girdikten sonra Hizbullah'ı hedef alan saldırılarına devam etmesi müzakerelerin yapılıp yapılmayacağı noktasında etkili oldu. İran'ın ateşkesin Lübnan'ı da kapsamasına yönelik ısrarı ve Lübnan'da ateşkes sağlanmadığı sürece görüşmelere katılmayacağını açıklamaları dikkate alındığında yarın yapılacak görüşmelerde masadaki konulardan biri de Lübnan olacak.