Hüseyin Ayhan Türkiye Haber Gündem

İran, dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiğini kontrol altına almak için yeni bir uygulama başlattığını duyurdu. İran devlet medyasına göre artık boğazdan geçmek isteyen tüm gemilerin İran makamlarından e-posta yoluyla izin alması gerekecek.

Tahran yönetimi yeni sistemi “egemenlik yönetim modeli” olarak tanımlarken, uygulamanın bölgede büyüyen deniz krizinin yeni aşaması olduğu değerlendiriliyor.

“ÖZGÜRLÜK PROJESİ”NİN DURDURULMASI SONRASI DİKKAT ÇEKEN HAMLE

İran’ın çıkışı, ABD Başkanı Donald Trump’ın bugün Hürmüz Boğazı’nda başlatılan “Özgürlük Projesi”ni kısa süreliğine durdurduklarını açıklamasının hemen ardından geldi. Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada Pakistan ve bazı ülkelerin talebi doğrultusunda İran’la yürütülen görüşmelerde önemli ilerleme sağlandığını belirterek, projenin geçici olarak askıya alındığını duyurmuştu.

ABD yönetimi, “Özgürlük Projesi” kapsamında Hürmüz Boğazı’nda mahsur kalan tarafsız ülkelere ait gemilerin geçişine destek sağlıyordu. Washington yönetimi operasyonu, İran’ın boğazı kapatması sonrası bölgede mahsur kalan binlerce sivili kurtarmak amacıyla başlattığını savunmuştu.

İRAN’DAN ABD’YE GÜÇ GÖSTERİSİ

Trump’ın açıklamasından saatler sonra İran’ın yeni deniz kontrol sistemini devreye alması, Tahran’ın geri adım atmadığı şeklinde yorumlandı. İran devlet medyası, boğazdan geçecek gemilerin operasyonlarını yeni kurallara göre düzenlemek zorunda olduğunu duyurdu. Uzmanlar, İran’ın bu adımıyla Hürmüz üzerindeki fiili kontrolünü uluslararası kamuoyuna göstermeyi amaçladığını belirtiyor.

DÜNYA PETROLÜNÜN KALBİ

Küresel petrol ve doğal gaz sevkiyatının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı, son haftalarda ABD-İsrail ile İran arasında yükselen gerilimin merkezine dönüşmüş durumda. İran’ın yeni uygulaması, enerji piyasalarında da endişe yarattı. Daha önce Hürmüz’de yaşanan kriz nedeniyle petrol fiyatları sert yükselmiş, Trump’ın “Özgürlük Projesi”ni durdurduğunu açıklamasının ardından ise piyasalarda düşüş yaşanmıştı.

ASKERİ MÜDAHALE TEHDİDİ SÜRÜYOR

Bölgede ABD ablukası ve olası askeri müdahale tartışmaları devam ederken, İran’ın attığı son adım tansiyonu yeniden yükseltti. ABD ve müttefiklerinin Hürmüz’deki gelişmeleri yakından takip ettiği belirtiliyor. İran ise yeni sistemin tamamen “egemenlik hakkı” kapsamında uygulandığını savunuyor.

GÖZLER YENİ MÜZAKERELERDE

Trump yönetiminin İran’la “nihai anlaşma” konusunda ilerleme sağlandığını açıklamasına rağmen, Tahran’ın peş peşe attığı adımlar bölgede krizin sona ermediğini gösteriyor. Uzmanlar, Hürmüz’de yaşanacak yeni bir gerilimin sadece bölgeyi değil küresel enerji piyasalarını ve uluslararası ticareti de doğrudan etkileyebileceği uyarısında bulunuyor.