Hüseyin Ayhan Türkiye Haber Gündem

ABD ile İran arasında 8 Nisan’da varılan ateşkes anlaşması sonrası Pakistan arabuluculuğunda yapılan görüşmelerden sonuç çıkmayınca, bölgedeki belirsizlik hali devam ediyor. Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmaya devam etmesi, dünya ekonomisini zora sokarken, ABD’nin konuyla ilgili yakın zamanda adım atması bekleniyor. Ateşkes için cumartesiye kadar olan süreç ‘kritik’ görülüyor.

‘Saldırı hazırlığı’

“Axios” haber platformunun haberinde, ABD Genelkurmay Başkanı Dan Caine ve CENTCOM Komutanı Amiral Brad Cooper’ın Başkan Trump’a dün bir brifing verecekleri öne sürülmüştü. CENTCOM’un müzakerelerdeki çıkmazı aşmak amacıyla İran’a yönelik “altyapı hedeflerini de içeren bir saldırı dalgası” hazırlığında olduğu iddia edildi. Trump ile paylaşılması beklenen bir başka planın da Hürmüz Boğazı’nın bir kısmının “ele geçirilmesi” ve ticari faaliyetlere yeniden açılması olduğu aktarılan haberde, böyle bir operasyonun kara kuvvetlerini de içerebileceği iddia edildi. Bununla birlikte ABD yönetiminin, Hürmüz’deki kısıtlamalar dolayısıyla diğer ülkelere, gemilerin bölgeden geçişini sağlayacak yeni bir uluslararası koalisyon kurulması için çağrıda bulunduğu iddia edildi. “Wall Street Journal” gazetesinin haberine göre, ABD Dışişleri Bakanlığı, yurt dışı misyonlarına bu yönde bir not gönderdi. “Denizcilik Özgürlüğü Yapısı” olarak adlandırılan bu girişimin, “birleşik bir kararlılık göstermek” için önemli olduğuna dikkat çekilerek, söz konusu koalisyonun ABD Dışişleri Bakanlığı ve CENTCOM tarafından ortak yürütüleceği aktarıldı.

Babülmendep kapanıyor

Öte yandan Tahran, Hürmüz’le ilgili çarpıcı mesajlarını sürdürüyor. Dini lider Mücteba Hamaney’a ait olduğu belirtilen bir mesaj yayımlanırken, mesajda, Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı’nın geleceğinde ABD’nin olmayacağını savunularak, “Hürmüz Boğazı’nda yeni bir sayfa açılıyor” ifadeleri kullanıldı. Mesajda, “Fars Körfezi ve Umman Denizi sularında komşularımızla aynı kaderi paylaşıyoruz ve binlerce kilometre uzaktan açgözlülükle kötülük yapan yabancıların, bu suların derinliklerinden başka bir yerde yeri yok” denildi. Öte yandan İran’dan yapılan açıklamada “Husiler son günlerde Babülmendep Boğazı’nın kapatılmasına yönelik tatbikatlar gerçekleştirdi ve boğazın fiilen kapatılması için gerekli tüm hazırlıklar tamamlandı” ifadeleri kullanıldı.

İran zorda

Tahran’ın Hürmüz’ün kapalı kalmasının dünya ekonomisini sert vuracağı yönündeki beklentisine karşın, İran içinde de büyük bir ekonomik kriz yaşandığı ifade ediliyor. Çarşamba günü İran riyali, ABD doları karşısında 1,8 milyon seviyesinden işlem görerek yeni bir tarihi dip noktasına ulaşırken, bunun, enflasyon krizini daha da derinleştirebileceği ifade ediliyor.

Beklenen ‘Trump Boğazı’ paylaşımı!

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden paylaştığı bir haritada, Hürmüz Boğazı’nın adını “Trump Boğazı” olarak değiştirdi. Trump daha önce de aynı ifadeyi kullanmış, ancak ironi yaparak bunun bir ‘dil sürçmesi’ olduğunu belirtmişti. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise “Bugün İran’da Fars Körfezi Günü. Bugün, atalarımızın 400 yıl önce Portekizlileri Hürmüz Boğazı’ndan çıkarmasını anıyor. ABD Başkanı doğru terim olan ‘Fars Körfezi’ ifadesini kullanıyor, Pentagon’un sahte versiyonunu değil. Ancak Hürmüz’e başka bir isim vermek gerçekten ‘korkunç bir hata’ olur” dedi.

Ford ABD’ye geri dönebilir

ABD’ye ait “USS Gerald R. Ford” uçak gemisinin ilerleyen günlerde Orta Doğu’dan ayrılacağı ve ülkeye dönüş yolculuğuna başlayacağı iddia edildi. Washington Post (WP) gazetesinin ismini açıklamak istemeyen ABD’li yetkililere dayandırdığı haberinde, uçak gemisinin Mayıs ortalarına doğru Virginia eyaletine varmasının beklendiği ileri sürüldü. Gemi, İran’a yönelik operasyonlar öncesi ve esnasında yaşanan aksaklıklarla gündeme gelmişti.

Petrolde 120 dolar eşiği aşıldı

Petrol, ABD’nin İran ihracatına yönelik uzun süreli bir ablukaya hazırlandığına dair işaretler ve nükleer müzakerelerin tıkanmasıyla yükselişini sürdürdü. 120 doları aşan Brent petrol fiyatındaki yükseliş, ABD Başkanı Donald Trump’ın, Tahran’ın Hürmüz Boğazı’nı yeniden açma teklifini reddetmesiyle geldi. Bu da daha geniş kapsamlı bir nükleer anlaşmaya varılana kadar deniz ablukasının süreceğine işaret ediyor.

Hurda gemiler suya indirildi

ABD ablukası nedeniyle petrol depolama alanı tükenen İran, üretimi durdurmamak için eski tankerlerini yüzer depo olarak devreye aldı. Yıllardır radarda olmayan 29 yaşındaki tanker Nasha’nın, Hark Adası’nda görülmesi Tahran yönetiminin kapasitesini yönetme çabasına işaret ediyor. ABD Başkanı Trump, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, İran’ın elindeki petrol rezervlerini ihraç edememesi nedeniyle büyük bir krizle baş başa kaldığını belirterek “İran’da petrol depoları patlamak üzere” ifadesini kullanmıştı.