Hüseyin Ayhan Türkiye Haber Gündem

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, ABD Başkanı Donald Trump’ın Pekin ziyareti öncesinde yaptığı açıklamada, Washington ile Pekin arasında gerçekleşecek temasların İran-Çin ilişkilerini etkilemeyeceğini söyledi. İranlı yetkili, Tahran ile Pekin arasındaki ilişkilerin “çok güçlü, stratejik ve bağımsız” olduğunu belirterek, iki ülke arasındaki ortaklığın dış baskılarla zayıflatılamayacağını savundu.

Basın toplantısında konuşan sözcü, Trump’ın Çin temaslarının iki ülke arasındaki ikili bir mesele olduğunu ifade ederken, ABD’nin İran ile Çin arasındaki uzun vadeli stratejik iş birliğini etkileyemeyeceğini söyledi. İranlı yetkili, özellikle enerji, ekonomi, siyaset ve bölgesel güvenlik alanlarında Çin ile yakın iş birliğinin sürdüğünü vurguladı.

25 YILLIK STRATEJİK ANLAŞMA VURGUSU

İran yönetimi, 2020 yılında Çin ile imzalanan 25 yıllık kapsamlı iş birliği anlaşmasını yeniden gündeme taşıdı. Söz konusu anlaşma; enerji, altyapı yatırımları, teknoloji, bankacılık, savunma, kültür ve Orta Doğu’daki bölgesel iş birliklerini kapsıyor. İran basını, bu anlaşmayı “Batı yaptırımlarına karşı ekonomik can simidi” olarak yorumlarken, Çin’in İran ekonomisindeki etkisinin son yıllarda daha da arttığı belirtiliyor.

Çin, İran petrolünün en büyük alıcılarından biri olmaya devam ederken, özellikle ABD yaptırımlarına rağmen iki ülke arasındaki enerji ticaretinin sürdüğü ifade ediliyor. Dış basında yer alan analizlerde, Pekin yönetiminin İran’la ilişkilerini yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda stratejik bir denge unsuru olarak gördüğü yorumları yapılıyor.

TRUMP-Şİ ZİRVESİNDE İRAN GÜNDEMİ

Uluslararası basında yer alan haberlere göre Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında Pekin’de yapılacak kritik görüşmelerde İran dosyasının önemli başlıklardan biri olması bekleniyor. Washington yönetiminin, Çin’den İran üzerindeki etkisini kullanarak Tahran’ı yeni bir anlaşmaya zorlamasını isteyebileceği belirtiliyor. Özellikle İran savaşının ardından Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimin enerji piyasaları üzerindeki etkisi nedeniyle Pekin’in tutumu kritik görülüyor.

ABD basınında yer alan değerlendirmelerde, Trump yönetiminin Çin’in İran’dan petrol alımını azaltmasını istediği, bunun da görüşmelerin en hassas başlıklarından biri olduğu aktarıldı. Çin’in ise İran’ı tamamen karşısına almak istemediği ve bölgede denge politikası izlemeye çalıştığı ifade ediliyor.

“ÇİN, İRAN İÇİN STRATEJİK GÜÇ”

İran medyasında çıkan yorumlarda ise Çin’in, ABD baskısına rağmen Tahran’la ilişkilerini sürdürmesinin İran açısından stratejik önem taşıdığı vurgulandı. Uzmanlar, özellikle Batı yaptırımları nedeniyle ekonomik baskı altında bulunan İran için Çin’in yatırım, enerji ve ticaret alanlarında kritik rol oynadığını belirtiyor. Öte yandan Trump’ın Pekin ziyareti dünya basınında “yüksek riskli zirve” olarak değerlendiriliyor. Görüşmelerde ticaret savaşları, Tayvan, yapay zeka rekabeti, nadir toprak elementleri ve İran savaşı gibi birçok başlığın ele alınması bekleniyor.