Hüseyin Ayhan Türkiye Haber Gündem

ABD-İran müzakereleri adeta yılan hikayesine dönerken, İran'dan dikkat çeken bir ziyaret haberi geldi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, bugün Çin'de önemli görüşmelerde bulunmak üzere yola çıkacak. Arakçi, geçtiğimiz hafta Rusya'nın St. Petersburg kentinde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bir araya gelmişti. Bu görüşme sonrası Putin, "Rusya, İran ve bölgedeki diğer ülkelerin çıkarları doğrultusunda Orta Doğu'ya en kısa sürede barış getirmek için mümkün olan her şeyi yapacak" açıklamasında bulunmuştu.

ÇİN'İN GİZLİ HAMLESİ

Öte yandan; The New York Times'ta yer alan analizde, Çin'in savaş sürerken hem Washington hem de Tahran üzerinden stratejik avantaj elde etmeye çalıştığı öne sürüldü. Haberde "Pekin, bir yandan İran’ı müzakereye zorlarken diğer yandan ticari ve dolaylı destek kanallarını açık tutarak çifte hamle yürütüyor" denildi. Gazetede ayrıca, “Başkan Trump'ın Pekin ziyaretinin yaklaşmasıyla birlikte Çin, İran'ı müzakereye zorlarken, şirketleri İran ordusu tarafından kullanılabilecek malzemeler ihraç etmeye devam ediyor” ifadeleri yer aldı.

İRAN'IN HÜRMÜZ'Ü KAPATMASI VE ABD'NİN DENİZ ABLUKASI

İran, ABD-İsrail'in 28 Şubat'ta ortak saldırılarıyla başlayan savaş sonrasında küresel enerjinin stratejik geçiş noktalarından Hürmüz Boğazı'nı geçişlere kapatmıştı. Bu kararla petrol fiyatlarında savaş öncesine kıyasla yüzde 80'lere kadar artış görüldü.

ABD ile İran arasında 8 Nisan'da varılan ateşkes anlaşması sonrasında Pakistan arabuluculuğunda yapılan görüşmelerde sonuç çıkmayınca ABD, 13 Nisan'da İran'a deniz ablukası uygulama kararı almış ve Hürmüz Boğazı'na giriş yapan ve çıkan İran bağlantılı gemilere müdahale etmeye başlamıştı.

İran, 17 Nisan'da Lübnan'da ateşkes sağlanması üzerine ateşkes süresince Hürmüz Boğazı'nın İran donanması ile koordinasyon halinde olmak şartıyla ticari gemilerin geçişlerine açık olduğunu duyurmuş ancak ABD'nin deniz ablukasına devam edeceğini duyurması üzerine boğazdan geçişlere yeniden kısıtlamalar getirdiğini açıklamıştı.

ABD, bu süreçte Umman Denizi ve Hint Okyanusu'nda İran'a ait bazı ticari gemilere saldırarak ele geçirmiş, İran da buna karşılık Hürmüz Boğazı yakınlarında biri İsrail'le bağlantılı bazı gemilere müdahale ederek el koymuştu.

14 MADDELİK TEKLİF SUNULDU

ABD-İran arasındaki müzakere süreci adeta yılan hikayesine dönerken İran, ara bulucu olan Pakistan'a, 30 Nisan Perşembe akşamı nihai müzakere taslağının metnini iletti. 14 maddelik teklifin, savaşın sonlandırılması için somut öneriler içerdiği bildirildi. 

ABD Başkanı Trump, Tahran yönetiminin Pakistan aracılığıyla ilettiği 14 maddelik teklife ilişkin İsrail devlet televizyonu KAN'a konuştu. Trump, söz konusu teklife ilişkin "İran'ın yeni teklifini inceledim ve benim için kabul edilemez" ifadesini kullandı.

İranlıların bir anlaşma yapmak istediğini ancak sundukları tekliften memnun olmadığını belirten Trump, "Kabul edemeyeceğim şeyler var" dedi.