Hüseyin Ayhan Türkiye Haber Gündem

İsrail’in İstanbul’daki başkonsolosluğuna ev sahipliği yapan plazanın depreme dayanıklılık testinden geçemediği ve binanın yıkılmasının planlandığı ortaya çıktı. İlk etapta iki ülke arasındaki siyasi gerilim nedeniyle kapatıldığı öne sürülen konsolosluğun, aslında tamamen teknik ve yapısal engeller yüzünden tahliye edildiği anlaşıldı. Yıkım kararı, bütçe sıkıntısı çeken Tel Aviv yönetimini diplomatik ve lojistik açıdan devasa bir krizle karşı karşıya bıraktı.

TÜRKİYE'DE BİR İLK: DEV PLAZA YIKILIYOR

Ekim 2023'te güvenlik gerekçesiyle diplomatik personelini Türkiye'den çeken İsrail'in, o günden bu yana kısmen kapalı tuttuğu konsolosluk binası için kentsel dönüşüm kararı alındı. Birden fazla katında çok sayıda işletme ve ofisi barındıran devasa plazanın yıkılacak olması, Türkiye'de bu büyüklükteki ticari merkezler için nadir görülen bir durum olarak nitelendiriliyor. Arazinin gelecekte yeni bir proje için kullanılması öngörülürken, mevcut binanın bazı bölümlerinin mülkiyetine sahip olan İsrail, yeni yapılacak yapıda konsolosluğu yeniden açma konusunda ciddi ticari zorluklarla karşı karşıya.

İSRAİL'İN KATI STANDARTLARI MALİYETİ KATLIYOR

Konuya yakın kaynaklar, İsrail diplomatik misyonlarının inşası için uygulanan çok katı standartlar ve şartnameler bulunduğunu belirtiyor. Yeni binayı yapacak inşaat şirketinin bu yüksek maliyetli güvenlik gereksinimlerini karşılamasının zor olduğu, İsrail'in yeni projede yer almak istemesi durumunda bu ek bütçeyi tek başına karşılamak zorunda kalacağı vurgulanıyor. Kaynaklar, yeni binadaki mülkiyet hakları saklı kalsa bile, İsrail'in bu adreste yeniden konsolosluk açmasının pek olası olmadığını dile getiriyor.

TAŞINMA MALİYETİ 6 MİLYON DOLAR, BÜTÇE İSE: "SIFIR"

Masadaki diğer seçenek olan konsolosluğun İstanbul'da başka bir binaya taşınması da mali açıdan çıkmaza girmiş durumda. Dış misyonlarında üst düzey zırhlama, özel kablolama ve gelişmiş kamera sistemleri gibi ağır güvenlik protokolleri uygulayan İsrail için yeni bir binaya taşınmanın faturası yaklaşık 6 milyon doları buluyor.

Diplomatik ilişkilerin fiilen donma noktasına geldiği bir dönemde bu harcamanın yapılıp yapılmaması İsrail içinde büyük bir tartışma konusu oldu. Hükümete yakın kaynaklar, İsrail’in elinde şu an böyle bir taşınma için bütçe bulunmadığını, bu nedenle yeni bir binaya geçiş ihtimalinin de neredeyse imkansız olduğunu belirtiyor. İsrail hükümetinin önündeki tüm seçenekleri değerlendirdiği ancak henüz nihai bir karar alamadığı bildirildi.