Hüseyin Ayhan Türkiye Haber Gündem

 ABD ile İran arasında kırılganlığını koruyan ateşkes sürecinde tansiyon düşmezken, taraflardan gelen açıklamalar ve kulis bilgileri dikkat çekmeye devam ediyor. Son olarak ABD basınına yansıyan iddialar, diplomasi trafiğinin perde arkasını gözler önüne serdi.

‘MÜZAKERE MASASINA GERİ DÖNMELİLER’

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran’a karşı başlatılan ve “Destansı Öfke Operasyonu” olarak adlandırılan askeri sürecin tamamlandığını duyurdu.

Hedeflere ulaşıldığını savunan Rubio, “İran bu durumun gerçekliğini kabul etmeli, müzakere masasına dönmeli ve kendileri için iyi olan ama nihayetinde dünya için de iyi olan şartları kabul etmelidir” ifadelerini kullandı.

Rubio’nun bu çıkışı, Washington’un müzakere çağrısını sert bir üslupla sürdürdüğünü ortaya koyarken, İran cephesinde ise farklı bir tablo gündeme geldi.

‘İRAN’DAN ABD’YE 5 KRİTİK SORU’

ABD merkezli yayın organı CNN International’da yayımlanan bir programda çarpıcı bir iddia ortaya atıldı. Programda, Pakistan’da gerçekleştirilen geçmiş müzakerelerde İran heyetinin ABD’li yetkililere yönelttiği kritik soruların ortaya çıktığı öne sürüldü.

İddiaya göre İran, müzakere masasında doğrudan İsrail’in nükleer kapasitesini hedef alan ve Washington’u zor durumda bırakabilecek 5 kritik soru yöneltti.

İşte masaya konan o sorular

Programda aktarılanlara göre İran heyetinin ABD’ye yönelttiği sorular şöyle:

• İsrail’in nükleer silah kapasitesi hangi düzeyde?
• ABD yönetimi, İsrail’den nükleer silah kullanılmayacağına dair güvence aldı mı?
• İsrail, mevcut gerilim kapsamında ABD’ye nükleer doktrini ve kırmızı çizgileri hakkında bilgi verdi mi?
• Washington, İsrail’in hangi şartlarda nükleer silah kullanabileceğine dair bir analiz yaptı mı?
• Böyle bir senaryo için ABD’nin acil durum planı var mı?

Bu soruların, müzakere sürecinde tansiyonu yükselten başlıklardan biri olduğu öne sürülüyor.

ATEŞKES SÜRECİ NASIL BAŞLADI?

Süreç, 28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlamıştı. Tırmanan gerilim sonrası 8 Nisan’da iki haftalık geçici ateşkes sağlandı.

11 Nisan’da Pakistan’da kalıcı ateşkes için masaya oturan taraflar, yaklaşık 21 saat süren görüşmelere rağmen anlaşmaya varamadı.

Pakistan’ın arabuluculuğunda ikinci tur görüşmeler için girişimler sürse de özellikle ABD’nin İran’a uyguladığı deniz ablukası başta olmak üzere derin görüş ayrılıkları nedeniyle süreç tıkandı.

TRUMP ATEŞKESİ UZATTI, TAHRAN SESSİZ

ABD Başkanı Donald Trump, ateşkesi tek taraflı uzattıklarını açıklarken, İran cephesinden bu karara ilişkin resmi bir yanıt gelmedi.

Diplomasi trafiği hız kesmeden devam ederken, müzakere masasından sızdığı öne sürülen bu sorular, sürecin perde arkasındaki gerilimi bir kez daha gözler önüne serdi.