Hüseyin Ayhan Türkiye Haber Gündem

ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın ABD’ye sunduğu yeni barış planını inceleyeceğini açıkladı ancak teklifin kabul edilebilir olduğuna inanmadığını söyledi. İran basını ise Tahran yönetiminin, ABD’nin önerisine 14 maddelik kapsamlı bir yanıt verdiğini duyurdu.

TRUMP: YETERİNCE BEDEL ÖDEMEDİLER

Trump, Truth Social hesabından yaptığı açıklamada, İran’ın gönderdiği planı kısa süre içinde değerlendireceğini belirtti. Ancak ABD Başkanı, Tahran’ın teklifine şüpheli yaklaştığını açıkça ortaya koydu. Trump, “İran’ın bize yeni gönderdiği planı yakında inceleyeceğim ancak kabul edilebilir olacağını hayal edemiyorum. Çünkü son 47 yılda insanlığa ve dünyaya yaptıkları için henüz yeterince büyük bir bedel ödemediler” ifadelerini kullandı.

TAHRAN’DAN ABD’YE 14 MADDELİK YANIT

İran devlet medyasına bağlı Tasnim haber ajansı, Tahran’ın ABD’nin önerisine 14 maddelik bir yanıt sunduğunu bildirdi. İran’ın hazırladığı teklifin Pakistanlı bir aracı üzerinden iletildiği belirtildi.

Tasnim’e göre İran’ın önerisi, yalnızca geçici bir ateşkesi değil, “Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerde savaşın sona erdirilmesini” öngörüyor. Tahran yönetimi, diplomatik girişimlerin sadece çatışmaları dondurmaya değil, savaşı tamamen bitirmeye odaklanması gerektiğini savunuyor.

ABD 2 AYLIK ATEŞKES İSTEDİ, İRAN 30 GÜNDE ÇÖZÜM TALEP ETTİ

Habere göre ABD tarafı iki aylık bir ateşkes önerdi. Ancak Tahran, meselelerin 30 gün içinde çözülmesi gerektiğini belirtti. İran tarafı, ateşkesin uzatılmasını tek başına yeterli görmüyor. Tahran yönetimi, diplomatik çabaların önceliğinin “savaşın sona erdirilmesi” olması gerektiğini vurguluyor.

İRAN’IN ŞARTLARI: GÜVENCE, ÇEKİLME, YAPTIRIMLARIN KALDIRILMASI

İran’ın 14 maddelik yanıtı, ABD’nin daha önce sunduğu dokuz maddelik önerinin ardından geldi. Tasnim’in aktardığına göre belge birçok kritik başlığı kapsıyor. Teklifte, İran’a yönelik askeri saldırganlığa karşı güvence verilmesi isteniyor. Ayrıca ABD askeri güçlerinin İran’ı çevreleyen bölgeden çekilmesi de önerinin önemli maddeleri arasında yer alıyor.

Tahran’ın talepleri bununla sınırlı kalmıyor. İran, dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılmasını, yaptırımların kaldırılmasını ve Hürmüz Boğazı için “yeni bir mekanizma” kurulmasını şart koşuyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN YENİ MEKANİZMA ÖNERİSİ

İran’ın teklifinde öne çıkan başlıklardan biri de Hürmüz Boğazı oldu. Dünya enerji ticareti açısından kritik öneme sahip boğaz için yeni bir düzenleme mekanizması önerildi. Tahran yönetimi, bu başlıkla bölgesel güvenlik, deniz taşımacılığı ve enerji akışına ilişkin yeni bir çerçeve oluşturulmasını gündeme getirdi.

İRAN: AMAÇ KALICI BARIŞ

İran devlet televizyonu IRIB, Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazem Gharibabadi’nin açıklamalarına yer verdi. Gharibabadi, İran’ın sunduğu teklifin çatışmaya “kalıcı bir son vermeyi” amaçladığını söyledi.

Gharibabadi, “Şimdi top Amerika Birleşik Devletleri’nin sahasında. Ya diplomasi yolunu seçecekler ya da çatışmacı yaklaşımı sürdürecekler” dedi.

DİPLOMASİ Mİ, ÇATIŞMA MI?

İran’ın 14 maddelik yanıtı, Washington ile Tahran arasındaki diplomatik temasların sürdüğünü gösterse de Trump’ın açıklamaları, sürecin kolay ilerlemeyeceğine işaret etti. Bir tarafta İran, savaşı tüm cephelerde bitirmeyi hedefleyen kapsamlı bir anlaşma istediğini savunurken; diğer tarafta Trump, Tahran’ın geçmiş eylemleri nedeniyle teklifin kabul edilebilir olmadığını düşündüğünü belirtiyor. Sürecin bundan sonraki yönünü, ABD’nin İran’ın 14 maddelik planına vereceği resmi yanıt belirleyecek.