Hüseyin Ayhan Türkiye Haber Gündem

Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, Associated Press haber ajansına röportaj verdi. Birol, İran savaşı nedeniyle Hürmüz Boğazı'ndan petrol, doğal gaz ve diğer hayati kaynakların akışının kesilmesi sonucu ortaya çıkan enerji krizine ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Birol, "Şimdi durum çok zor ve küresel ekonomi için büyük sonuçlar doğuracak. Bu durum ne kadar uzarsa dünya genelindeki ekonomik büyüme ve enflasyon için o kadar kötü olacak" ifadelerini kullandı.

Birol, Hürmüz Boğazının kapalı kalmasının, "daha yüksek benzin fiyatları, daha yüksek doğal gaz fiyatları, daha yüksek elektrik fiyatlarına" yol açacağını söyledi. Birol, "Ekonomik sıkıntılar eşit şekilde hissedilmeyecek ve en çok etkilenecek ülkeler, sesi çok duyulan ülkeler olmayacak. Ağırlıklı olarak gelişmekte olan ülkeler olacak. Asya'daki, Afrika'daki ve Latin Amerika'daki daha yoksul ülkeler" diye konuştu. Birol, İran savaşının Hürmüz Boğazı'nın kalıcı olarak yeniden açılmasını sağlayacak bir çözüme kavuşmaması durumunda "herkesin zarara göreceğini" vurguladı. Birol, "Bazı ülkeler diğerlerinden daha zengin olabilir. Bazı ülkeler diğerlerinden daha fazla enerjiye sahip olabilir, ancak hiçbir ülke, bu krizden muaf olmayacak" dedi. Hürmüz Boğazının birkaç hafta içinde yeniden açılmaması durumunda küresel enerji arzı üzerindeki olumsuz sonuçların daha da ağırlaşabileceği uyarısında bulunan Birol, "Avrupa’da belki 6 haftalık kadar jet yakıtımız kaldı. Eğer Hürmüz Boğazı’nı açamazsak yakında A şehrinden B şehrine olan bazı uçuşların jet yakıtı eksikliği nedeniyle iptal edilebileceği haberini duyacağız" şeklinde konuştu. Birol, "Birçok hükümet lideri bana Hürmüz Boğazı, Mayıs sonuna kadar açılmazsa başta daha zayıf ekonomiler olmak üzere birçok ülkenin büyük zorluklarla karşılaşacağını ve bunun yüksek enflasyon rakamlarından yavaş büyümeye veya bazı durumlarda durgunluğa kadar uzanabileceğini söylüyor" dedi.

Birol ayrıca, İran'ın boğazdan geçiş için ücret talep etmesine karşı çıktı. Biraol, bu sistemin kalıcı hale gelmesinin, Asya'daki hayati öneme sahip Malakka Boğazı da dahil olmak üzere diğer su yollarına da uygulanabilecek bir emsal teşkil etme riskini taşıdığını söyledi. Briol, "Bir kere değiştirirsek eski haline geri döndürmek zor olabilir. Burada uygulanan bir geçiş ücreti sisteminin orada uygulanmaması zor olacaktır. Petrolün A noktasından B noktasına koşulsuz olarak akmasını görmek isterim" dedi.

"Savaştan önceki duruma geri dönmemiz 2 yıl kadar sürebilir"

Basra Körfezi'nde 110'dan fazla petrol yüklü tanker ve 15'ten fazla sıvılaştırılmış doğal gaz yüklü geminin beklediğini belirten Birol, bunların Hürmüz Boğazı'ndan dünya pazarlarına ulaşabilmeleri halinde enerji krizinin hafifletilmesine yardımcı olabileceğini belirterek, "Ancak bu yeterli değil. Barış anlaşması olsa bile enerji tesislerinde savaşın yol açtığı hasar nedeniyle üretimin çatışma öncesi seviyelere dönmesi aylar sürebilir. Bölgedeki 80'den fazla önemli varlık hasar gördü. Bu 80 varlığın 3'te 1'inden fazlası ise ağır veya çok ağır hasar aldı. Savaştan önceki duruma geri dönmemiz kademeli olarak 2 yıla kadar sürebilir" dedi.